Katalanca Tercüme

Evet, ikisi aynı dilin farklı arama adıdır. Català Andorra'nın tek resmî dili (1993 anayasası) ve İspanya'da Katalonya, Valensiya (valencià adıyla), Balear Adaları'nda bölgesel resmî dilidir. Hint-Avrupa İtalik Romans Occitano-Romance dilidir. ISO 639-1 ca, ISO 639-3 cat. Yaklaşık 10 milyon konuşur (~4M anadil + ~6M ikinci dil). 26 Latin harf, Ç cedilla, l·l geminate L (punt volat), à è é í ò ó ú diakritikleri. Standart Institut d'Estudis Catalans (1907 Pompeu Fabra tarafından kuruldu) ve Acadèmia Valenciana de la Llengua (1998) tarafından korunur. Edebî gelenek 11-12. yüzyıla uzanır; Ramon Llull (1232-1316), Joanot Martorell Tirant lo Blanch (1490), Mercè Rodoreda La plaça del Diamant modern temsilcilerdir.

Evet. Andorra 24 Şubat 1997'de Lahey Apostil Sözleşmesi'ne katıldı, 31 Aralık 1996 tarihinden itibaren geçerli olarak Lahey üyesidir. Apostili tek yetkili makam Servei d'Apostilla (Hükümet Apostil Servisi), Govern d'Andorra, Andorra la Vella adresinde düzenlenir. Andorra çift devlet başkanlı yarı-parlamenter sistemdir: İspanya'nın Urgell Piskoposu ve Fransa Cumhurbaşkanı eş prensler olarak temsilî görev üstlenir. Andorra'da resmî tercüme Ministeri d'Afers Exteriors d'Andorra (Andorra Dışişleri Bakanlığı) koordinasyonuyla yapılır; ayrı bir Andorra-spesifik yeminli tercüman sicili bulunmaz; Generalitat Traductor-Intèrpret Jurat de Català tercümeleri Andorra'da kabul edilir. Türkiye 1985'ten beri Lahey üyesidir; karşılıklı tek apostil yeterli.

İspanya'da Katalanca belgeler için apostil kanalı İspanya standart kanalıdır. Noter ve mahkeme belgeleri için Tribunal Superior de Justícia de Catalunya (TSJ, Barcelona) Katalonya belgelerini, TSJ Valencià Valensiya belgelerini, TSJ Illes Balears Balear belgelerini apostiller; idari belgeler için Ministerio de Justicia merkezi (Madrid) veya Generalitat'lar (Subdelegación del Gobierno) yetkilidir. Akademik belgeler MEFP (Ministerio de Educación y Formación Profesional) tasdiki sonrası apostillenir. e-Apostille sistemi 2009'dan beri çalışır. Türkiye 1985'ten beri Lahey üyesidir; karşılıklı tek apostil yeterlidir.

Hayır, Katalanca ve İspanyolca farklı dillerdir, ortak ata Latin'den türemiş ayrı Romans dilleridir. Katalanca İtalik Romans Occitano-Romance grubundadır, Oksitancayla en yakın akrabadır. İspanyolca İtalik Romans İber-Romance grubundadır. Karşılıklı yazılı anlaşılırlık ~%70-80 (akraba ortak Latin kökenli kelime nedeniyle), sözlü anlaşılırlık daha düşük. Temel kelime farkları: 'taula' (masa, İspanyolca mesa), 'porta' (kapı, İsp puerta), 'finestra' (pencere, İsp ventana), 'germà' (kardeş, İsp hermano), 'noi' (oğlan, İsp chico), 'cantem' (söylüyoruz, İsp cantamos). Yazım farkı: Katalancada Ç (İspanyolca'da da var ama nadir) ve l·l (geminate L, İspanyolca'da yok). Tercüman havuzları tamamen ayrıdır.

Dilbilim açısından evet, siyasi-kurumsal açıdan kısmen ayrı. Valencià dilbilimcilerin büyük çoğunluğu (Institut d'Estudis Catalans, Real Academia Española dahil) tarafından Katalancanın bir lehçesi olarak kabul edilir; %95+ ortak yazılı geleneği taşır. Ancak Valensiya Bölgesi'nde Acadèmia Valenciana de la Llengua (1998) ayrı kurumsal varlık altında valencià standardını korur. Yerel kelime ve fiil çekimi farkları: 'eixir' (çıkmak, Katalonya 'sortir'), 'meua' (benim, Katalonya 'meva'), 'huit' (sekiz, Katalonya 'vuit'), 'roig' (kırmızı, Katalonya 'vermell'). Çoğunlukla cantem / canteu fiil çekimi aynıdır. Belgenin kaynak bölgesine (Katalonya / Valensiya) göre tutarlı çeviri uygulanır; valencià tercümede 'valencià' olarak işaretlenir, Katalonya standardı 'català' olarak.

Ç (cedilla c) Katalanca, İspanyolca, Fransızca, Portekizce'de paylaşılan bir karakterdir; tek bir karakter olarak korunur, C + cedilla ayrı tarafa yazılmaz. Alfabetik sıralamada C'nin alt-kategorisi olarak sayılır. l·l (l geminate, 'ela geminada' veya 'punt volat' nokta ile ayrılmış çift L) Katalancaya özgüdür; 1913'te Pompeu Fabra tarafından, /l/ tek sesi ile /ll/ palatal lateral sesini ayırmak için icat edildi. Örnekler: paral·lel (paralel), intel·ligent (zeki), col·lecció (koleksiyon), instal·lar (kurmak), excel·lent (mükemmel). 'punt volat' nokta orta noktada (·) yer alır, virgül veya nokta ile karıştırılmaz. UTF-8 zorunludur; l·l → ll değişimi anlam bozar (col·lecció koleksiyon vs colecció (yok)). Latin-1 sistemlerde l·l yerine l-punt-l veya l.l alternatifleri kullanılabilir; modern dijital ortamda kabul edilmez.

Katalonya'da Universitat de Barcelona (1450 kuruluşu, II. Alfons Aragon Kralı fermanı, Avrupa'nın en eski üniversitelerinden), Universitat Autònoma de Barcelona (1968), Universitat Politècnica de Catalunya (1971), Universitat Pompeu Fabra (1990), Universitat de Lleida, Universitat de Girona, Universitat Rovira i Virgili (Tarragona) ve özel IESE Business School (1958, Pamplona ana kampüs + Barcelona) ve ESADE Business School (1958, Sant Cugat del Vallès) önemli üniversitelerdir. Valensiya: Universitat de València (1499), Politècnica de València, Jaume I, Alacant. Balear: Universitat de les Illes Balears (Palma). Andorra: Universitat d'Andorra (1997). 15 Mart 2024 Resmî Gazete'ye göre THE / QS / ARWU / CWTS Leiden sıralamalarından en az 3'ünde ilk 400'de yer alan üniversite mezunlarına doğrudan denklik verilir; Barcelona, Autònoma, Pompeu Fabra, IESE, ESADE genellikle bu kapsamdadır. Títol universitari + Certificació acadèmica personal (transkript) + Suplement Europeu al Títol hazırlanır. Generalitat tasdiki + Ministerio de Justicia veya Andorra Servei d'Apostilla apostili alınır; Türkiye'de yeminli tercüme + noter onayı yapılır; YÖK Tanıma ve Denklik portalına başvurulur.

Hayır, Andorra Türkiye'de büyükelçilik bulundurmaz. Türkiye'deki konsolosluk işlemleri Fransa veya İspanya Büyükelçiliği üzerinden yürütülür. Andorra Schengen Bölgesi'nde DEĞİLDİR ama Fransa ve İspanya ile sınırı açıktır; Türk vatandaşları Andorra'ya İspanya veya Fransa Schengen vizesi ile giriş yapar (Andorra çıkışında ayrı vize gerekmez, Schengen üzerinden geçiş kabul edilir). Andorra'da uzun süreli kalış için ayrı residència gerekir: residència passiva (pasif, yatırımcı, 600.000 EUR yatırım), residència activa (aktif, çalışma izni), nacionalitat (20-25 yıl kalış sonrası vatandaşlık başvurusu). T.C. Andorra Büyükelçiliği yoktur; Türkiye için T.C. Madrid Büyükelçiliği (Calle Rafael Calvo 18, 28010 Madrid) yetkilidir. Andorra OECD bilgi paylaşımı 2020'den itibaren aktiftir; finansal kuruluşları (Banc Sabadell Andorra, Crèdit Andorrà, MoraBanc, Andbank) Türkiye yatırımcı evrak akışında öne çıkar.

İki ayrı sistemdir. (1) Traductor-Intèrpret Jurat de Català: Generalitat de Catalunya tarafından sicil tutulur (1992 Decreto 87/1992); Direcció General de Política Lingüística sınavıyla yetkilendirilir; resmi sicil https://llengua.gencat.cat üzerinde yayınlanır. Yetki alanı Katalanca-İspanyolca, Katalanca-İngilizce, Katalanca-Fransızca, Katalanca-Almanca, Katalanca-İtalyanca yönlerini kapsar; doğrudan Katalanca-Türkçe sicili sınırlıdır. (2) Traductor-Intérprete Jurado: MAEC (Ministerio de Asuntos Exteriores, Unión Europea y Cooperación) tarafından sicil tutulur, İspanyolca yönüyle çalışır; Katalanca metinleri İspanyolca üzerinden çevirebilir. Andorra'da ayrı sistem: Ministeri d'Afers Exteriors d'Andorra koordinasyonuyla resmî tercüme yapılır, ayrı Andorra-spesifik sicil yoktur; Generalitat Traductor-Intèrpret Jurat de Català tercümeleri Andorra'da kabul edilir. Türkiye'deki yeminli tercüme bazı kullanımlarda Generalitat veya MAEC sicili tercüman tarafından yeniden onaylanmak zorunda kalabilir; bu durumu önceden size yazıyoruz.

Andorra ~470 km² yüzölçüm ve ~85.000 nüfusla dünyanın 16. en küçük ülkesidir, ancak finansal merkez, vergi cenneti rolü ve turizm açısından stratejik öneme sahiptir. 2020'den OECD bilgi paylaşım ortağıdır; AB ile asosiyasyon antlaşması müzakereleri sürer. Finansal kuruluşları (Banc Sabadell Andorra, Crèdit Andorrà, MoraBanc, Andbank) Türk yatırımcılar için ilgi odağıdır. Turizm yıllık ~8 milyon turist çeker (özellikle Avrupa kış sporları). Tax-free alışveriş ve düşük IRPF (gelir vergisi maksimum %10) avantajları yatırımcı çeker. Universitat d'Andorra (1997) sınırlı program sunar ama AB Erasmus programına entegredir. Andorra-Türkiye ticaret hacmi sınırlıdır ama Andorra Türkleri (~1.000 kişi) ve Türk yatırımcılar için ticari evrak akışı düzenlidir. Andorra Lahey Apostil Sözleşmesi'ne 1996'dan beri taraftır; Türkiye ile karşılıklı tek apostil yeterli.

Castellers (insan kuleleri, UNESCO 2010 İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası) Tarragona, Vilafranca del Penedès, Valls bölgelerinde yapılan geleneksel etkinliktir; tercümede Türkçeleştirilmez, parantez içi açıklama eklenir (Casteller / insan kulesi performansçısı). Üç ana kategori: pinya (taban), tronc (gövde), pom de dalt (üst, çocuk enxaneta tepeye tırmanır). Sant Jordi (Aziz George, 23 Nisan) Katalonya'nın millî gücüne benzer kültürel günüdür; erkekler kadına gül, kadın erkeğe kitap verir geleneği vardır. UNESCO 1995'te Dünya Kitap Günü ilan etti. La Diada (11 Eylül) Katalan Ulusal Günü, 1714 Barselona kuşatması yıldönümü. Diğer kültürel terimler: masia (köy evi), botifarra (sosis), pa amb tomàquet (domatesli ekmek), crema catalana, cava (Penedès köpüklü şarap), sardana (halk dansı), caganer (Noel yatağı figürü). Tercümede bu terimler orijinal kalır.

Belge fotoğrafını, kaynak ve hedef dili, belgenin kaynak ülkesini (Andorra / Katalonya / Valensiya / Balear / Kuzey Katalonya / Alguer), varyantını (Katalonya standardı / valencià / Balear / alguerès), tarihini, sayfa sayısını, belge türünü, yeminli tercüme gerekliliğini, hedef ülke ile kurumu ve gerekirse yerel Traductor-Intèrpret Jurat de Català onayı ihtimalini gördükten sonra fiyat ve teslim bilgisini iletiyoruz. Katalanca tercüman havuzu İspanyolca'ya kıyasla daha sınırlı olduğundan ortalama teslim süresi biraz daha uzun olabilir; bunu önceden size yazıyoruz. Sabit liste ücreti vermiyor, en düşük fiyat iddiası kullanmıyoruz.