İtalyanca Tercüme

Evet, ikisi aynı dilin farklı arama adıdır. Italiano İtalya, San Marino, Vatikan ve İsviçre (Ticino + Graubünden) resmî dilidir; AB resmî dillerinden biri. Hint-Avrupa İtalik Romans İtalo-Dalmaçya dilidir. ISO 639-1 it, ISO 639-3 ita. Yaklaşık 85 milyon konuşur (~67M anadil). 21 Latin harf (J, K, W, X, Y yabancı kelimelerde). Vurgu işaretleri à è é ì ò ó ù; çift ünsüz anlam ayırıcı. Standart İtalyanca Toskana / Floransa lehçesi temelli; Dante Alighieri (1265-1321) Divina Commedia ile ulusal edebî dil olarak şekillendi. Accademia della Crusca (1583) ilk modern dil sözlüğünü 1612'de yayımladı.

Evet. İtalya 13 Aralık 1977'de imzaladı, 11 Şubat 1978'de taraf oldu. Apostil İtalya'da iki kanaldan basılır: (1) Noter ve mahkeme belgeleri (atto pubblico, sentenza, atto notarile, traduzione asseverata) için Procura della Repubblica presso il Tribunale (Cumhuriyet Savcılığı, mahkeme ofisleri, 140+ Tribunale). (2) İdari, akademik, kamu kurumu belgeleri (atto di stato civile comunale, diploma di laurea, certificato di laurea, certificato penale) için Prefettura (Vali Ofisi, 106 il, Roma için Prefettura di Roma Capitale). Roma, Milano, Napoli, Torino, Bologna, Firenze yoğun apostil işlem merkezleridir. İtalya'da yeminli tercüman ayrı statü değildir; Perito esperto del Tribunale veya Traduttore Giurato listesindeki tercüman tercümeyi mahkeme kalemine giderek asseverazione (yemin) işlemiyle onaylatır.

Hayır, Vatikan Şehir Devleti Lahey üyesi DEĞİLDİR; bu nedenle Vatikan belgeleri İtalya apostiliyle Türkiye'de doğrudan geçerli olmaz. Vatikan belgeleri (Sacra Romana Rota mahkeme kararları, evlilik iptal kararları, vaftiz kayıtları, ilk komünyon, kuvvet sertifikası, evlilik kayıtları, kilise vekâletnameleri) için tam tasdik zinciri uygulanır: (1) Vatikan Devlet Sekreterliği (Segreteria di Stato della Santa Sede) onayı, (2) T.C. Vatikan Büyükelçiliği (Via Cassia 491, 00189 Roma) konsolosluk tasdiği, (3) Türkiye'de yeminli tercüme + noter onayı. Bu özel zincir Türkiye-Vatikan diplomatik ilişkilerinin 1925'ten beri sürmesi sayesinde işler. San Marino 26 Mayıs 1994'ten Lahey üyesidir (apostil Segreteria di Stato per gli Affari Esteri tarafından). İsviçre Ticino kantonu (Bellinzona noter) apostili Lahey üyeliği nedeniyle Türkiye'de geçerlidir.

Asseverazione İtalya'da yeminli tercüme prosedürüdür. Tercüman tercümeyi tamamladıktan sonra mahkeme kalemine (Cancelleria del Tribunale) giderek 'Giuro di aver bene e fedelmente proceduto alle operazioni e di non aver altro scopo che quello di far conoscere la verità' (Bağlı ve sadık biçimde işlem yaptığıma, hakikati ortaya koymaktan başka amacım olmadığına yemin ederim) yemin metnini imzalar. Marca da bollo (16 EUR damga pulu) takılır; çoğunlukla her 4 sayfaya 1 damga pulu kuralı uygulanır (Tribunale farkına göre). Tercüman İtalyan vatandaşı olmak zorunda değildir, ancak geçerli kimlik gösterir; Perito esperto del Tribunale veya CTU listesine kayıtlı olmak avantaj sağlar. Asseverazione mührü ve mahkeme kalemi onayıyla tercüme resmî belge niteliği kazanır; Procura della Repubblica apostiliyle uluslararası alanda kullanılabilir. Notaio (noter) ayrı yetki alanındadır; tercüme asseverazione çoğunlukla mahkeme kalemine devredilir.

Codice Fiscale İtalya'da gerçek kişi vergi kimlik numarasıdır; 16 alfanumerik karakter formatındadır. Yapısı: 3 harf soyadı ünsüzleri (RSS = Rossi), 3 harf ad ünsüzleri (MRA = Mario), 2 hane doğum yılı (84), 1 harf doğum ayı (E = Mayıs, A-S kodlama: A=Ocak, B=Şubat, C=Mart, D=Nisan, E=Mayıs, H=Haziran, L=Temmuz, M=Ağustos, P=Eylül, R=Ekim, S=Kasım, T=Aralık), 2 hane doğum günü (kadın için +40 eklenir: erkek 11 → 11, kadın 11 → 51), 4 alfanumerik belediye kodu (H501 = Roma), 1 kontrol harfi (Luhn benzeri algoritma). Tam örnek: RSSMRA84E11H501K. Yabancılar için Agenzia delle Entrate tarafından düzenlenir; oturma izni başvurusunda zorunludur. Tessera Sanitaria (sağlık kartı) Codice Fiscale ile aynı 16 karakterli kodu taşır. Partita IVA (KDV / KVKK, tüzel kişiler) 11 hane numeriktir. Tercümede aynen aktarıyoruz; KVKK gereği yayın metinlerinde maskelenebilir, resmî tercümede tam korunur.

İtalya'da Università di Bologna (1088, dünyanın ilk üniversitesi, Pepo of Bologna ve İrnerius hukuk dersleriyle başladı), Università di Padova (1222, Galileo Galilei akademisyenliği), Sapienza Università di Roma (1303, Papa VIII. Bonifacio fermanı), Università di Napoli Federico II (1224, II. Friedrich tarafından), Politecnico di Milano (1863), Politecnico di Torino (1859), Università Bocconi (1902, ekonomi alanında), Università di Pisa (Scuola Normale Superiore 1810 Napolyon), Università di Firenze, Università Cattolica del Sacro Cuore (1921) önemli üniversitelerdir. 15 Mart 2024 Resmî Gazete'ye göre THE / QS / ARWU / CWTS Leiden sıralamalarından en az 3'ünde ilk 400'de yer alan üniversite mezunlarına doğrudan denklik verilir; Bologna, Sapienza, Padova, Politecnico di Milano, Bocconi, Politecnico di Torino, Pisa genellikle bu kapsamdadır. Diploma di laurea + Certificato degli esami (transkript) + Diploma Supplement hazırlanır. Prefettura apostili alınır (akademik belgeler için); Türkiye'de yeminli tercüme + noter onayı yapılır; YÖK Tanıma ve Denklik portalına başvurulur.

İtalyan Büyükelçiliği Ankara'da Atatürk Bulvarı No: 118, Çankaya adresinde, 0312 457 41 00 santralıyla çalışır. İtalyan İstanbul Başkonsolosluğu Tomtom Kaptan Sokak No: 15, Tomtom Mh., Beyoğlu adresindedir (tarihi Palazzo di Venezia, 1862'den beri). İtalyan İzmir Konsolosluğu Atatürk Caddesi No: 422/3, Alsancak adresinde hizmet verir. T.C. Roma Büyükelçiliği Via Palestro 28, 00185 Roma adresinde, +39 06 4453 700 santralıyla çalışır. T.C. Vatikan Büyükelçiliği Via Cassia 491, 00189 Roma'da bulunur. T.C. Milano Başkonsolosluğu Largo del Carrobbio 2, 20123 Milano adresinde hizmet verir. İtalya AB ve Schengen üyesi olduğundan Türk vatandaşları için Schengen vize konsolosluk randevulu başvuruyla alınır. Lahey karşılıklılığı nedeniyle ek konsolosluk tasdiği zorunlu değildir; Vatikan için tam tasdik zinciri kullanılır.

İtalyancada vurgu işaretleri sadece grafik yan vurguları gösterir; pelin doğru okumayı belirtir. Beş tonik vurgu: à (geniş a), è (açık e), é (kapalı e), ì (geniş i), ò (açık o), ó (kapalı o, nadir yazılır), ù (geniş u). Vurgu işaretleri çoğunlukla son hece vurgulu olduğunda yazılır: città (şehir, son hece vurgulu), perché (neden, son hece vurgulu), virtù (erdem), cosicché (öyle ki). è/é ve ò/ó ayrımı anlam farkı yaratır: perché (neden, 'kapalı' é) ≠ perché (yok); però (ama, 'açık' ò) ≠ pero (armut ağacı, vurgu yok). Orta hece vurgusu standart olarak yazılmaz; anlam belirsizliği varsa istisnaen yazılır (àncora 'çapa' ≠ ancora 'hâlâ'). Tercümede tüm vurgu işaretleri tam korunur; UTF-8 zorunludur. Yer adı ve soyadlarda diakritik atlanamaz: Mocenìgo, Castelfrentano, Acquì Terme, Caltabellotta orijinal hâlinde korunur.

Evet, İtalya 1957 Roma Antlaşması'nın altı kurucu üyesinden biri olarak AB'nin temel taşıdır; Schengen Bölgesi'nde 26 Ekim 1997'den itibaren yer alır; Euro Bölgesi 1 Ocak 1999'dan beri (banknot ve coin 1 Ocak 2002'den). Türk vatandaşları için Schengen vize başvurusu konsolosluk randevulu yapılır; İtalyan Büyükelçiliği Ankara veya İstanbul / İzmir Başkonsolosluğu üzerinden başvurulur. Çalışma vize (Visto per lavoro), öğrenci vize (Visto per studio), aile vize (Visto per famiglia), iş vize (Visto d'affari) kategorileri vardır. Uzun süreli kalış için Permesso di Soggiorno (oturma izni, Questura Polis Müdürlüğü), Carta di Soggiorno UE (5 yıl üzeri kalış sonrası AB uzun süreli ikamet izni) düzenlenir. Cittadinanza (İtalyan vatandaşlığı) için 10 yıl kalış sonrası (bazı durumlarda evlilikle 2 yıl) başvuru yapılır. Belge tercümelerinde Procura della Repubblica veya Prefettura apostili + Türkiye yeminli tercüme + Türk noter onayı zinciri uygulanır.

Hayır, İtalyan lehçeleri UNESCO tarafından farklı diller olarak kabul edilir, standart İtalyancayla aynı kapsamda değildir. Standart İtalyanca Toskana / Floransa lehçesi temellidir; Dante Alighieri Divina Commedia (1308-1320), Petrarca ve Boccaccio eserleriyle Floransa lehçesi ulusal edebî dil olarak şekillendi. 1861 İtalya birleşmesi sonrası Toskana standardı resmî öğretim dili oldu. Diğer önemli İtalyan dilleri: Napolice (Napoletano, Güney İtalya), Sicilyaca (Sicilianu, Sicilya), Venedikçe (Veneto, Kuzey Doğu), Lombard (Lombardo, Milano-Lombardia bölgesi), Piemontese (Piedmont), Sardunyaca (Sardegnan, Sardinya, ayrı Romans dili), Friulian (Friuli, Kuzey Doğu, ayrı Rhaeto-Romance dil), Ladin (Dolomitler). Belge tercümesinde her zaman standart İtalyanca kullanılır; lehçe metinler için ayrı uzman tercüman havuzu gerekir. Lehçeyi standart İtalyanca ile karıştırmak protokol hatasıdır.

Türkiye-İtalya Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması 27 Temmuz 1990'da Roma'da imzalandı, 1 Aralık 1993'te yürürlüğe girdi. Türkiye-İtalya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi 8 Mayıs 2012'de imzalandı, 1 Ağustos 2015'te yürürlüğe girdi; SGK üzerinden geriye dönük iş ve emeklilik dosyaları işler. İtalya 1957 Roma Antlaşması'nın altı kurucu üyesinden biri olarak AB'nin temel taşıdır; Schengen 1997, Euro 1999, NATO 1949 kurucusu. Türkiye-Vatikan diplomatik ilişkileri 1925'ten beri sürer. Ticaret hacmi 2023 ~24,5 milyar EUR (İtalya Türkiye'nin 5. büyük ihracat pazarı). UniCredit-Yapı Kredi, Generali-Allianz, Ferrero (Türkiye 2 fabrika), Lavazza, Barilla, Pirelli (İzmit fabrikası), FCA Tofaş (Bursa, 1968'den beri), Ariston (Manisa), Indesit, Luxottica (Ray-Ban), Armani, Versace, Prada, Bottega Veneta Türkiye'de aktiftir. Leonardo (TAI helikopter ortaklığı), Fincantieri (denizaltı), Iveco Defence savunma sanayinde yoğun iş birliği vardır. 2024-2025 Türk Mutfağı Yılı kapsamında İtalya'da Türk kültürü etkinlikleri yoğunlaştı.

Belge fotoğrafını, kaynak ve hedef dili, belgenin kaynak ülkesini (İtalya / San Marino / Vatikan / İsviçre Ticino), tarihini, sayfa sayısını, belge türünü, yeminli tercüme gerekliliğini, hedef ülke ile kurumu (Procura, Prefettura, Comune, Questura, Sapienza, YÖK) ve gerekirse İtalya'da asseverazione (mahkeme yemini) onayı ihtimalini gördükten sonra fiyat ve teslim bilgisini iletiyoruz. Vatikan belgesi için tam tasdik zinciri (Vatikan + Türkiye konsolosluk) gerekliyse veya Latince + İtalyanca karışık Sacra Romana Rota kararı için ek uzman tercüman görevlendirilmesi gerekiyorsa bunu önceden size yazıyoruz. Sabit liste ücreti vermiyor, en düşük fiyat iddiası kullanmıyoruz.