Moğolca (Монгол хэл), Moğolik dil ailesinin Halh (Khalkha) lehçesini standart kabul eder; bu lehçe Moğolistan Cumhuriyeti'nin tek resmî dilidir. Geniş bağlamda Altay dil hipotezi (Türk-Moğol-Tunguzca-Korece-Japonca akrabalığı, tartışmalı) çerçevesinde değerlendirilir; modern dilbilim Moğolik ve Türk dilini ayrı aile kabul eder ama Sprachbund alanı paylaştığını teyit eder (ortak fonotaktik, ünlü uyumu, aglütinatif morfoloji). ISO 639-1 kodu mn, ISO 639-3 mon (Moğolik macrolanguage), khk (Halh standardı), mvf (Peripheral / Inner Mongolian). Yaklaşık 6 milyon konuşur (Moğolistan ~3,2 milyon anadil + İç Moğolistan Özerk Bölgesi Çin ~6 milyon ama hızla Mandarin'e geçiş + Buryatya / Kalmıkya Rusya ~600.000 + Afganistan ve İran Moğol diasporası + Türkiye-AB-ABD 20-30K). Lehçeler: Halh (standart, Moğolistan ~%80), Buryatça (Buryatya, Sibirya - ayrı dil sayılır), Kalmukça (Kalmıkya, Rusya - ayrı dil), İç Moğolistan diyalekleri (Çakar, Ordos, Bargu-Buryat, Eveni). Edebî temsilciler: Damdin Sukhbaatar (1893-1923 devrim önderi yazıları), Dashdorjiin Natsagdorj (1906-1937 modern Moğol edebiyatının babası), Byambyn Rinchen (1905-1977 dilbilimci), B. Yavuukhulan (1929-1982 şair), Galsan Tschinag (1944, Tuva-Moğol yazar, Almanca da yazar).
Alfabe iki yazımdadır. Modern resmî yazım Kiril alfabesi 35 harf (А Б В Г Д Е Ё Ж З И Й К Л М Н О Ө П Р С Т У Ү Ф Х Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я); Rus Kiril'ine ek iki harf: Ө (ö, yumuşak ünlü; öndeki yuvarlak orta) ve Ү (ü, yumuşak ünlü; öndeki yuvarlak yüksek). Bu iki harf 1941 Sovyet etkisi reformuyla Moğol Kiril'ine eklendi - Moğolca'nın 8 ünlü sistemi (a, e, i, o, ө, u, ү, y) Rus Kiril'inin 5 ünlüsüne sığmazdı. Tarihî Hudum Mongol Bichig (Klasik Moğol yazısı) dikey, yukarıdan aşağı, sağdan sola yazılır; 1204'te Cengiz Han'ın emriyle Uygur alfabesinden uyarlandı (Tatatonga adlı Uygur kâtip aracılığıyla). İç Moğolistan Özerk Bölgesi (Çin) bu alfabeyi resmî yazı olarak hâlâ kullanır. 2020 Moğolistan kararıyla 2025'ten itibaren Mongol Bichig'in Kiril ile çift kullanımı zorunlu hâle getirildi; tam Mongol Bichig'e dönüş 2030 hedefi olarak ilan edildi. Diğer tarihî yazımlar: Soyombo (1686 Zanabazar Bogdo Han tarafından icat, dini metinler), Tod Bichig (Oirat-Kalmuk), Phags-pa (13. yy Yuan hanedanı resmî). Aglütinatif gramer, sondan ekleme, ünlü uyumu (gergin/gevşek sistem - Türkçeden farklı dörtlü ayrım), 8 hâl (yalın, yönelme, yükleme, çıkma, bulunma, vasıta, birliktelik, yardımcı), ortak sondan ekleme Türkçe ile paralel ama sınıflandırıcı sayılar Çin etkisi. SOV temel söz dizimi (Türkçe ile aynı: özne-nesne-yüklem). Tarih: yıl.ay.gün (2026.05.12) veya 12 V саруу 2026. Sayı: virgül binlik, nokta ondalık. Para: MNT (Tögrög, ₮, 1925'ten beri, 1 tögrög = 100 möngö).
Yeminli tercüme, metnin yeminli tercümanın kaşe ve imzasıyla teslim edildiği biçimdir. Moğolistan kaynaklı Төрсний гэрчилгээ (doğum belgesi), Гэрлэлтийн гэрчилгээ (evlilik belgesi), Гэрлэлт цуцалсан гэрчилгээ (boşanma belgesi), Нас барсны гэрчилгээ (ölüm belgesi), Ялгүй байсан тухай тодорхойлолт (sabıka kaydı, Цагдаагийн ерөнхий газар Ulusal Polis Genel Müdürlüğü), РД (Регистрийн Дугаар, 10 hane bireysel kayıt kodu), Иргэний үнэмлэх (vatandaşlık kartı), Гадаад паспорт (uluslararası pasaport), Их сургуулийн диплом (üniversite diploması) tercümelerinde yeminli tercüme sıkça istenir. Moğolistan'da yeminli tercüman olarak Монголын орчуулагч, хэлмэрчдийн холбоо (Moğolistan Tercümanlar ve Hatipler Birliği, MOA, 1990 kuruluş) sertifikalı çevirmenler ve Mahkamah Notari (Notar) onayı kabul görür. Belgenin kullanım yerini görmeden yeminli olup olmayacağını söylemiyoruz.