Somalice (Af Soomaali), Afro-Asyatik Cushitic Doğu Kuşitik dil ailesinde yer alır; Türkçe ile dilbilimsel akrabalığı yoktur (Türkçe Türk dili ailesinden Altayic Sprachbund), ayrı dil aileleri. ISO 639-1 kodu so, ISO 639-3 som (macrolanguage). Yaklaşık 20-25 milyon konuşur (Somali Federal Cumhuriyeti ~15 milyon + Somaliland ~4 milyon + Cibuti ~400K + Etiyopya Somali Bölgesi/Ogaden ~6 milyon + Kenya Doğu Eyaleti/NFD Northern Frontier District Somali azınlık ~2,5 milyon + Yemen Bab-el-Mandeb göçmenleri + İngiltere/ABD/Norveç/İsveç/Hollanda/Almanya/Türkiye diaspora 1-2 milyon). Somali Federal Cumhuriyeti'nin tek resmî dilidir (Anayasa madde 5, 2012); ayrıca Etiyopya Somali Bölgesi (Ogaden) resmî yerel dil; Cibuti resmî olarak Arapça-Fransızca paralel dilliği var ama Somali (Afar yanında) ulusal dil; Kenya'da Somali yerel topluluğu pratik kullanımı. Edebî temsilciler: Sayyid Mohammed Abdullah Hassan (1856-1920, 'Mad Mullah' İngilizler tarafından, Dervish hareketi lideri, ulusal kahraman, Somalice şair), Nuruddin Farah (1945, çağdaş romancı, From a Crooked Rib 1970, Maps 1986), Mohamed Ibrahim Warsame 'Hadrawi' (1943-2022, Somalice'nin Shakespeare'i kabul edilir, modern şiir devrimi), Ali Jimale Ahmed (akademik yazar), Hassan Sheikh Mumin (oyun yazarı).
Alfabe modern Latin 22 harf (1972 Shire Jama Ahmed reformu): a b c d e f g h i j k l m n o q r s t u w x y. Q ve P harfleri Latin alfabesinden yok; X harfi /ħ/ (gırtlak h, Arapça ح) sesi ve C harfi /ʕ/ (gırtlak ayın, Arapça ع) sesi için tahsis edilmiştir (Latin'de bu sesleri ifade için özel harf gerektiğinden Somalice X ve C'yi başka seslere yeniden atadı). Özel digraph'lar: Dh /ɖ/ (retroflex d, dil ucu damağa), Kh /x/ (Arapça خ gırtlak h), Sh /ʃ/ (ş sesi), Ny /ɲ/ (palatalize n, palatal). 4 ünlü uzunluğu (kısa-uzun çift); ünlü uyumu yok. Tonal dil: 3 yüksek-orta-düşük ton (sadece ünlü harflere düşer); ton anlamı belirler (inan = bayan, inán = baba; sadece ton farkı). Cushitic gramer: VSO temel söz dizimi (yüklem-özne-nesne, Arapça'ya benzer ama Türkçe SOV'dan farklı), cinsiyet (eril/dişil), 2 sayı (tekil/çoğul, ek tipi karmaşık - 7+ çoğul ekı çeşidi), fiil çekimi karmaşık (60+ form per fiil, kişi+sayı+cinsiyet+zaman+aspekt birleşik). Tarihi yazımlar: 1) Osmania alfabesi (Far Soomaali, Osman Yusuf Kenadid 1920'lerde icat etti - Somalice'ye özel bağımsız alfabe; 1969-1972 Siad Barre rejimi öncesi kullanım, 1972'de Latin'e geçildi; bugün dini ve tarihi metinlerde nadir korunur), 2) Arap-Wadaad yazısı (Arap alfabesi Somalice için modifiye, 19. yy önce dini eğitim metinleri), 3) Borama alfabesi (1933 Sheikh Abdurahman Sheikh Nuur, Latin temelli erken deneme). 1972'de Siad Barre Latin standartı resmî yaptı (Shire Jama Ahmed komitesi). Tarih: gg/aa/yyyy. Sayı: virgül binlik (Anglo etki), nokta ondalık. Para: SOS Somali Şilini (Sh.So, 1962'den, hiperenflasyon nedeniyle USD geniş kullanımda). Saat 24 saat.
Yeminli tercüme, metnin yeminli tercümanın kaşe ve imzasıyla teslim edildiği biçimdir. Somali kaynaklı Shahaadada Dhalashada (doğum belgesi), Shahaadada Guurka (evlilik belgesi), Shahaadada Furiinta (boşanma belgesi), Shahaadada Geerida (ölüm belgesi), Shahaadada Aan Dambi Lahayn (sabıka kaydı, Somali Polis), Aqoonsiga Muwaadiniinta (vatandaşlık kimliği), Baasaboorka (Somali pasaportu - 1991 sonrası iç savaş döneminde sahteciliği yüksek olduğu için uluslararası kabulü tartışmalı, 2014'ten ICAO standardı biometric Federal pasaport), Shahaadada Jaamacadda (üniversite diploması) tercümelerinde yeminli tercüme sıkça istenir. Somali'de yeminli tercüman olarak Somalia Translators and Interpreters Association (STIA, 2018 kuruluş Mogadişu, ~50 üye) ve T.C. Mogadişu Büyükelçiliği'nin onayladığı yeminli tercümanlar kabul görür. Somaliland (tartışmalı bağımsız 1991) belgeleri için ayrı süreç: Somaliland Dışişleri Bakanlığı Wasaaradda Arrimaha Dibedda Somaliland legalizasyonu + Türk Büyükelçiliği konsolosluk tasdiği (Türkiye Somaliland'i tanımaz, ama T.C. Hargeisa Başkonsolosluğu 2014'ten beri hizmet verir).